w Dół tematy : JEZYK POLSKI I INNE JEZYKI SLOWIANSKIE /
JEZYK POLSKI Historia /
SYMBOLE NARODOWE
Jak kochać OJCZYŻNE ? 1. Potrzeba wspólnoty narodowej Pierwszą rzeczą, która jest zła dla człowieka, to samotność. Każdy potrzebuje wsparcia ze strony różnych ludzi i środowisk, pragnie wnieść swój pozytywny wkład w życie innych. Wspólnota rodzinna - chociaż najważniejsza - nie może zaspokoić wszystkich naszych potrzeb czy aspiracji. Konieczne są również inne wspólnoty i środowiska: szkolne, rówieśnicze, regionalne. Potrzebna jest nam również ta więź, która jest związana z naszym narodem oraz z ojczyzną, w której przyszliśmy na świat i której los. Poczucie wspólnoty z własnym narodem jest czymś wrodzonym, spontanicznym. Widzimy to dobrze np. podczas pielgrzymek Jana Pawła II do Polski lub czy sukcesów sportowych naszych rodaków. Spontaniczne poczucie wspólnoty z narodem i ojczyzną to jednak za mało, aby mówić o świadomym i dojrzałym patriotyzmie. W tej sferze również potrzeba refleksji i wychowania.
2. Patriotyzm, nacjonalizm czy kosmopolityzm? Słowo patriotyzm pochodzi od greckiego patriotes czyli rodak. Patrios to ktoś pochodzący od tego samego ojca, a pater to ojciec. Patriota to ktoś, kto okazuje szacunek i miłość wobec swojej ojczyzny, a także - w razie potrzeby - gotowość poniesienia dla niej ofiar i wyrzeczeń. Ponadto patriotyzm przejawia się w poczuciu silnej więzi emocjonalnej, społecznej, kulturowej, religijnej z własnym narodem, z jego historią i tradycją, z jego wartościami i aspiracjami. Przeciwieństwem patriotyzmu są postawy skrajne: nacjonalizm i kosmopolityzm. Nacjonalizm to postawa, która polega na idealizowaniu i wywyższaniu własnego narodu. Zwykle wiąże się z tym nienawiść do innych narodów, pogarda, zaczepna wojna, dążenie do podboju, dominacji, a nawet zupełnej zagłady innych narodów i ojczyzn. Nacjonalizm jest przejawem fanatyzmu, rodzi wrogość i nienawiść. Skrajny nacjonalizm - przynajmniej w Europie - dotyczy niewielkiej liczby ludności i jest zdecydowanie zwalczany jako "niepoprawny politycznie". Znacznie groźniejsza w naszych czasach jest druga skrajność, którą nazywamy kosmopolityzmem i która traktowana jest przez większość lewicowych polityków oraz środków przekazu jako ideał, jako postawa bardzo "poprawna politycznie" (political correct) i zachwalana. Słowo kosmopolityzm pochodzi od greckiego kosmopolites, czyli "obywatel świata". Kosmopolita to ktoś, kto nie czuje więzi ze swoją ojczyzną i uważa, że żadna tego typu wspólnota nie jest potrzebna. Przejawem kosmopolityzmu jest naiwnie rozumiana tolerancja oraz slogany o nienarzucaniu innym narodom własnej kultury i tradycji. W efekcie w Europie widać coraz więcej emigrantów z innych kontynentów, zachowujących swoją tożsamość narodową i więź z ojczyzną, np. muzułmanie, którzy poprzez stroje, wiarę religijną i solidarność narodową przenoszą część swojej ojczyzny do Europy. W tym samym czasie europejscy kosmopolici zatracają swoje korzenie, kulturę i świadomość narodową. Tymczasem tak jak nie można kochać wszystkich ludzi na świecie, jeśli najpierw nie nauczymy się kochać naszych bliskich i samych siebie, tak też nie można być dobrym obywatelem świata, jeśli najpierw nie jest się dobrym obywatelem własnej Ojczyzny.
3. Przejawy dojrzałego patriotyzmu Sposób wyrażania patriotyzmu jest oczywisty w sytuacjach skrajnego zagrożenia ojczyzny, np. w obliczu ataku ze strony wroga, wielkich katastrof czy klęsk żywiołowych. Patriotyzm polega wtedy na ofiarnej obronie ojczyzny oraz na okazywaniu solidarności własnym rodakom. W polskiej tradycji - ze względu na uwarunkowania geopolityczne i bolesną historię - wielu Polaków rozumie patriotyzm głównie, a nawet wyłącznie, jako zbrojną obronę granic, udział w postaniu narodowym czy przystąpienie do oddziałów partyzanckich, aby walczyć z najeźdźcą. Tymczasem w warunkach pokoju i niepodległości przejawy miłości ojczyzny są z reguły mniej heroiczne i oczywiste, ale chyba równie trudne. Patriotyzm na co dzień to solidne wypełnianie podstawowych obowiązków obywatelskich, jak np. pełnienie służby wojskowej, płacenie podatków, ochrona środowiska, własności i zasobów naturalnych własnego kraju, aktywna troska o honor ojczyzny i dobre imię rodaków. Dojrzały patriotyzm wyraża się jednak w jeszcze bardziej osobisty i konkretny sposób. Przyjrzyjmy się zatem podstawowym przejawom współczesnego patriotyzmu.
3.1. Znajomość historii, tradycji i wartości narodowych Tak jak nie można w sposób konkretny i dojrzały kochać ludzi, których nie znamy, tak też nie można kochać i wspierać ojczyzny, jeśli jej nie znamy lub jeśli nie rozumiemy jej aktualnej sytuacji i potrzeb. W żadnej dziedzinie życia nie można pogodzić ignorancji z miłością i troską. Z tego względu ważnym przejawem patriotyzmu jest interesowanie się własną ojczyzną, dobra znajomość jej historii i kultury, tradycji i wartości, a także obecnych uwarunkowań i potrzeb. Czytanie mądrych publikacji na ten temat, rozmowy o tradycjach i zwyczajach, znajomość wysiłku i dorobku poprzednich pokoleń Polaków, poznawanie życiorysów wyjątkowych rodaków, respektowanie świąt narodowych, znajomość dat i wydarzeń istotnych dla losów ojczyzny to postawy, bez których patriotyzm nie byłby możliwy.
3.2. Troska o osobisty rozwój Troska o ojczyznę to nie tylko dobra znajomość jej przeszłości i tradycji. To także troska o jej dzisiejszą rzeczywistość i pomyślność. Każdy kraj jest silny przede wszystkim siłą swych obywateli. Z tego względu patriotyzm oznacza troskę danego człowieka o własny rozwój, o zdrowie fizyczne, o dojrzałość psychiczną, moralną, duchową i religijną. Miłość do ojczyzny pobudza dojrzałą dumę narodową, a ta z kolei mobilizuje do podejmowania osobistego trudu rozwoju i samowychowania. Dążenie do osobistego rozwoju i dojrzałości dla dobra ojczyzny opiera się na kilku kryteriach. Pierwsze z nich to umiejętność dojrzałego, krytycznego myślenia. Biedna jest ojczyzna, jeśli większość jej mieszkańców to ludzie, którzy są naiwni i bezkrytyczni, którzy żyją w świecie iluzji i oszukują samych siebie. Silna jest natomiast ta ojczyzna, w której większość obywateli to ludzie zdolni do trzeźwego myślenia, do krytycznego obserwowania rzeczywistości, do wyciągania logicznych wniosków z obserwacji życia czy do uczenia się na błędach popełnianych przez samych siebie lub przez innych ludzi. Drugim kryterium dojrzałości jest zdolność do odpowiedzialnej miłości. Biedna jest ta ojczyzna, w której znaczna część obywateli to egoiści, ludzie prymitywni, skoncentrowani na samych sobie, na szukaniu doraźnej przyjemności i wygody. Miłość to coś znacznie więcej niż uczucie czy zauroczenie emocjonalne. Dojrzała miłość to taki sposób postępowania, który służy dobru i rozwojowi kochanej osoby. Dorastanie do takiej miłości jest przejawem troski o los osób, wśród których żyjemy, a w konsekwencji przejawem troski o los narodu, który wspólnie stanowimy. Trzecim wreszcie istotnym kryterium osobistego rozwoju, który umożliwia patriotyczną służbę na rzecz ojczyzny, jest troska o zachowanie wewnętrznej wolności. Jakże biedna jest ta ojczyzna, w której wielu obywateli to ludzie uzależnieni, zniewoleni, niezdolni do podejmowania mądrych i odpowiedzialnych decyzji. Żyjemy w cywilizacji, którą można nazwać nie tylko cywilizacją śmierci, ale także cywilizacją uzależnień i zniewoleń. Współczesny Europejczyk stał się niemal synonimem człowieka uzależnionego: od alkoholu, nikotyny, narkotyków, od telewizji, pornografii, Internetu, od ciała, jedzenia, seksu, emocji, od dominującej ideologii i mody, od pieniędzy i przemocy, od różnych substancji, osób czy bodźców. W tej sytuacji ochrona wewnętrznej wolności jest przejawem nie tylko troski o własny los, ale także troski o ojczyznę. Tylko wewnętrznie wolni ludzie, idący za głosem sumienia i rozwagi mogą zbudować oraz obronić niepodległość swojej ojczyzny.
3.3. Troska o rodzinę Kolejnym przejawem patriotyzmu jest troska o rodzinę: tę, w której wzrastamy i tej, do której założenia się przygotowujemy. Jakże zagrożony jest los takiego kraju i narodu, w którym rodziny są nietrwałe, rozbite, biedne materialne czy duchowo, patologiczne, wrogo nastawione do dzieci, niezdolne do tworzenia klimatu bezpieczeństwa oraz do mądrego wychowania młodego pokolenia. Silna rodzina jest niezawodną podstawą silnej ojczyzny. Spójrzmy na przykład Niemiec. Zostały tam ostatnio uznane za małżeństwo i rodzinę pary homoseksualne, a zatem ludzie, którzy nie mogą mieć własnych dzieci. Ponadto wiele małżeństw się tam rozpada. Znaczna część małżonków nie jest zdolna do miłości rodzicielskiej, przez co dramatycznie spada liczba dzieci. Jeśli obecny trend się utrzyma, to za 40 lat Niemcy będą stanowili... mniejszość we własnym kraju. Napływający bowiem do Niemiec obywatele innych krajów tworzą silne rodziny, znacznie ofiarniejsze w przekazywaniu życia swoim dzieciom. Powyższy przykład jest dowodem na to, że troska o dobre przygotowanie się do założenia trwałej rodziny i o mądre wychowanie swoich przyszłych dzieci jest jednym z najważniejszych przejawów patriotyzmu.
3.4. Kompetentna aktywność zawodowa W obecnych uwarunkowaniach społecznych i politycznych Europy coraz większe znaczenie dla niepodległości i losu ojczyzny ma nie tyle wojsko czy liczba ludności danego kraju, co poziom rozwoju gospodarczego oraz postęp naukowy i techniczny. Zależna od innych krajów i zagrożona staje się ta ojczyzna, w której znaczna część obywateli to ludzie bezrobotni, źle wykształceni, niedbale pracujący, bierni. Podobnie w trudnej sytuacji znajduje się ta ojczyzna, w której przemysł jest przestarzały, która nie dysponuje nowoczesnymi technologiami, która musi importować drogie wytwory nowoczesnej myśli technicznej, a sama skazana jest głównie na sprzedawanie taniego surowca czy półproduktów. W tej sytuacji patriotyzm przejawia się nie tyle poprzez sumienną służbę wojskową czy gotowość do walki zbrojnej w obronie ojczyzny, ile poprzez wkład w jej rozwój gospodarczy. Współczesny patriota to ktoś, kto dba o swoje solidne wykształcenie i kompetencje na rynku pracy, jest przedsiębiorczy, zdolny do podejmowania własnych inicjatyw, do tworzenia miejsc pracy, do owocnej współpracy z innymi rodakami.
3.5. Rozważna aktywność społeczna i polityczna Każda ojczyzna istnieje w postaci państwa, które przybiera określoną formę ustrojową. Zagrożona jest ta ojczyzna, w której ustrój polityczny jest niesprawiedliwy, w której ludzie sprawujący władzę są skorumpowani, niekompetentni lub nieudolni, w której źle działają podstawowe instytucje i służby państwowe (parlament, rząd, samorządy, policja, poczta, komunikacja, system oświaty, ochrona zdrowia, itd.). Z tego względu stopień społecznej i politycznej świadomości oraz dojrzałości obywateli jest istotnym wyznacznikiem sytuacji danego narodu i jego ojczyzny. Współczesny patriota to ktoś, kto wnosi pozytywny wkład w sytuację społeczną i polityczną w swojej ojczyźnie, potrafi przeciwstawiać się zagrożeniom i niepokojącym zjawiskom w sferze społecznej i politycznej. Patriota to ktoś, kto rozumie, że dobru ojczyzny nie służy modne obecnie bezkrytyczne ubóstwianie demokracji, budowanej bez podstawowych wartości, jakimi są: bezwarunkowa ochrona ludzkiego życia, troska o godność i rozwój każdego obywatela, uczciwość, odpowiedzialność, sprawiedliwość i solidarność społeczna. Patriota to ktoś, kto rozumie, że nie można budować dobra ojczyzny w oparciu o naiwnie rozumianą tolerancję czy nieodpowiedzialną demokrację prowadzącą do korupcji, niesprawiedliwości, ubóstwa milionów rodaków, a nawet do ukrytej dyktatury, gdy politycy przypisują sobie prawo decydowania o tym, kto jest w danym państwie chroniony prawem, a kogo można legalnie zabić, np. w postaci aborcji czy eutanazji. Patriota to ktoś, kto rozumie, że demokracja jest dobrym ustrojem dla ojczyzny i państwa jedynie wtedy, gdy w tej ojczyźnie większość obywateli to ludzie światli, odpowiedzialni, kompetentni, ludzie sumienia, którzy rzeczywiście szczerze troszczą się o dobro wspólne. Stąd ważnym przejawem patriotyzmu jest krytyczne analizowanie ustroju i zachowań ludzi rządzących, demaskowanie wszelkich przejawów zła w wymiarze społecznym i politycznym, kontrolowanie władz państwowych i samorządowych oraz ustanawianych przez nich praw, a także osobisty, pozytywny wpływ na życie społeczne i polityczne poprzez odpowiedzialne uczestnictwo w wyborach oraz zaangażowanie się w życie wspólnoty lokalnej. Patriota to ktoś, kto potrafi wraz z osobami podobnie myślącymi organizować skuteczne grupy nacisku, które sprawdzają, w jakim stopniu państwo chroni obywateli przed wszelkimi zagrożeniami, np. przed przestępczością i demoralizacją, czy jest rozsądnie zorganizowane, czy wspiera mądrą edukację, stwarza obywatelom szansę na solidne wykształcenie, chroni i promuje rodzinę oraz podstawowe wartości, jak miłość, prawda i odpowiedzialność. * * * Istnieje ścisły związek między sytuacją narodu i poszczególnych obywateli a sytuacją ojczyzny. Ten fakt najlepiej sobie uświadamiamy wtedy, gdy z naszą ojczyzną dzieje się coś dramatycznie złego, np. gdy traci ona niepodległość lub gdy nie stwarza swoim obywatelom elementarnych warunków, które są potrzebne, aby żyć w wolności i poczuciu bezpieczeństwa. Do tej pory ponosimy jeszcze bolesne konsekwencje krzywd, jakich doznała nasza ojczyzna w ostatnich dwustu latach swojej historii (rozbiory, okupacja hitlerowska, rządy komunistów). Z tego względu postawa patriotyczna, czyli mądra troska o ojczyznę jest nie tylko troską o los naszych rodaków, ale także troską o los nas samych i naszych bliskich. Jest też pozytywnym wkładem w rozwój i dobro innych narodów. Przypomina o tym nasz Rodak, z którego jesteśmy dumni i od którego możemy uczyć się dojrzałego patriotyzmu. Właśnie on - Jan Paweł II - przypomina nam, że "człowiek swoją głębszą tożsamość ludzką łączy z przynależnością do narodu, swoją zaś pracę pojmuje także jako pomnażanie dobra wspólnego wypracowanego przez jego rodaków, uświadamiając sobie przy tym, że na tej drodze praca ta służy pomnażaniu dorobku całej rodziny ludzkiej". (Elementarz Jana Pawła II dla wierzącego, wątpiącego i szukającego WL, Kraków 2001). Ks. Marek Dziewiecki
Dlaczego trzeba szanować język ojczystyJęzyk ojczysty powinien być dumą każdego narodu. Powinno sie go szanować i chronić, jak drogocenny klejnot. Coraz więcej osób nie szanuje go. Jest to bardzo przykre. Głośne przekleństwa, wyzwiska na ulicy, w telewizji słowa polskie zastępuje sie wyrazami obcego pochodzenia. Większość spikerów mówi niepoprawnie i żle stawia akcent. Wynika to z ogólnego braku czasu i niedbalstwa. A przecież nasz język ojczysty jest bardzo piękny. Adam Mickiewicz w ,,Panu Tadeuszu"pisze:
,,Litwo ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie, ile cie trzeba cenić ten, tylko się dowie, kto cię stracił"
Tak samo jest z językiem ojczystym trzeba go cenić, bo gdy go stracimy będzie to bardzo bolesne. Bardzo łatwo jest zapomnieć jezyk ojczysty mieszkając przez lata wśród innej narodowości. Ukazuje to Maria Dąbrowska w opowiadaniu pt.,,Marcin Kozera".Bohaterowie opowiadania przez lata mieszkali w Angli, używali i doskonalili język emigracji. Łatwo im było zapomnieć język ojczysty. Mówili niepoprawnie, używali słów i zwrotów do siebie niepasujących. Nie potrafili czytać książek w języku polskim. Ich rodzice wychowując dzieci w nawale codziennych zadań, przy ciężkiej pracy nie mieli wystarczająco dużo czasu , aby przekazać im wiedzę o swoim ktaju rodzinnym. Jednak emigranci z utworu M. Dąbrowskiej nigdy nie zrezygnowali z wychowania swego potomstwa w duchu polskiego patriotyzmu. Dzieci uczyły się w Domu Towarzystwa Polskiego poprawnie mówić, rozumieć słowa i zwroty w jęz. polskim. Ich rodzice wiedzieli, że muszą bronić swoje dzieci przed wynarodowieniem.Pragnęli, aby dobrze poznały one swój język ojczysty. My również musimy dobrze go poznać, gdyż jest on piękny. Mamy wspaniałe arcydzieła pisane przez polskich pisarzy Mickiewicza czy Słowackiego, z których możemy być dumni. Wielka szkoda, że dziś coraz mniejszą wagę przykłada się do poprawnej wymowy, ładnego składania zdań. W dawnych czasach wyśmiewano prowincjonalną wymowę, teraz błędy językowe słychać prawie wszędzie w radiu czy telewizji. Ostatnio w reklamie popełnia się błędy, aby zwrócić na coś uwagę: ''MEBLE BIÓROWE'' Coś okropnego. Świadczy to o złym smaku. Uważam, że należy szanować język ojczysty i stale go szlifować. Nieblać obczych wyrazów do języka Polskiego np.
Weekend czy. łikend (po Polsku bamęnt) pżecziez możemy sami wymyslić słowa coraż bardziej bieżemy z j.ang poco jak may sami mamy piękny jężyk nie zmienajmy go prosze.
Autor: pafulinka777
Jak kochać OJCZYŻNE ?
JEZYK POLSKI I INNE JEZYKI SLOWIANSKIE
Jezyk polski zalicza sie do rodziny jezyków slowianskich i, podobnie jak pokrewne mu jezyki, jest fleksyjny. Polski, w odróznieniu do angielskiego, nie ma ustabilizowanego szyku zdania.
Jezyk polski nalezy do grupy jezyków zachodnioslowianskich, która wchodzi w zakres wielkiej rodziny praindoeuropejskiej. Ocenia sie, ze jest on jezykiem ojczystym dla okolo 50 mln osób.
Jezyki zachodnioslowianskie: polski, czeski, slowacki, dolnoluzycki, górnoluzycki Jezyki wschodnioslowianskie: rosyjski, ukrainski, bialoruski Jezyki poludniowoslowianskie: serbski, chorwacki, slowenski, bulgarski, macedonski
Podobienstwo miedzy jezykami polskim i slowackim mozemy (oczywiscie w duzym uproszczeniu) porównac z odpowiedniosciami wystepujacymi miedzy niemieckim jezykiem literackim a szwajcarska odmiana niemieckiego (slownik zgodny lub podobny w ok. 75%). Z kolei rozbieznosci miedzy polskim a rosyjskim mozna odniesc do róznic miedzy hiszpanskim a wloskim (slownik zgodny lub podobny w 55-60%). Natomiast rozdzwiek miedzy polskim a bulgarskim jest tak duzy jak miedzy angielskim a niderlandzkim (slownik zgodny lub podobny w ok.40%). Jezyki slowianskie sa najblizej spokrewnione z baltycka rodzina jezykowa, w sklad której wchodza np. litewski i lotewski, jednakze ich slownik pokrywa sie tylko w 3%. Niekiedy podobienstwo w zapisie ortograficznym lub wymowie wyrazów pochodzacych z róznych jezyków slowianskich moze prowadzic do ich mylnego kojarzenia (w angielskim takie grupy wyrazów okresla sie mianem ‘false friends’), nie uwzgledniajacego zróznicowania semantycznego. Na ksztaltowanie sie polszczyzny wplyw mialy takze inne jezyki, np. niemiecki, francuski. Obecnie obserwujemy duze oddzialywanie angielskiego.
JEZYK POLSKI Historia
Jezyk polski, wraz z czeskim i slowacki, nalezy do rodziny jezyków zachodnioslowianskich, wyodrebnionej z wielkiej rodziny praindoeuropejskiej. Wszystkie jezyki slowianskie wyewoluowaly ze wspólnego jezyka, zwanego praslowianskim. Poczatki ksztaltowania sie polskiego datuje sie na wiek X. Od tamtego czasu polszczyzna ulegla tak daleko idacym przeobrazeniom, ze teksty sredniowieczne czytamy dzis z nie lada wysilkiem. Germanizacja i rusyfikacja w czasach zaborów nie przyniosly zamierzonych efektów. W walkach narodowowyzwolenczych podkreslano znaczenie jezyka polskiego jako podstawy naszej tozsamosci narodowej.
Uzytkownicy: Polski jest jezykiem urzedowym w Polsce. Bywa takze nauczany jako drugi jezyk w niektórych czesciach Rosji, Litwy, Bialorusi, Ukrainy, czy Kazachstanu. Ma to zwiazek z ze zmiana powojennych granic kraju a takze z przesiedleniami ludnosci w czasie II wojny swiatowej. Nie mozna takze zapomniec o polskich emigrantach, którzy w wychowaniu swoich dzieci i wnuków klada szczególny nacisk na znajomosc jezyka ojczystego. Ogólnie ocenia sie liczbe uzytkowników jezyka polskiego na 50 mln.
Dialekty: W ogólnym systemie jezyka polskiego wyróznia sie kilka regionalnych odmian jezyka. Poszczególne dialekty nie róznia sie znacznie, opieraja sie glównie na swoistych cechach fonetycznych i leksykalnych. Podstawowe dialekty jezyka polskiego to: slaski, wielkopolski, malopolski i mazowiecki. Na szczególna uwage zasluguje jezyk kaszubski, którym posluguje sie na co dzien ponad 50 000 Kaszubów, zamieszkujacych Pomorze Gdanskie i wschodnia czesc Pomorza Zachodniego. Na przestrzeni wieków obszar, na którym mówiono po kaszubsku, stopniowo ulegal zawezeniu. Dzis w niektórych rejonach jest nadal bardzo popularny, w innych zanika zupelnie, dlatego tez lokalne wladze podejmuja wszelkie mozliwe dzialania, aby rozpropagowac ten jezyk. Na terenie Polski funkcjonuja szkoly, w których uczy sie kaszubskiego, powstaja ksiazki, gazety, programy telewizyjne i radiowe, a nawet strony internetowe po kaszubsku.
Ogólna charakterystyka: Polska gramatyka i leksyka, podobnie jak w innych jezyków indoeuropejskich, opiera sie w znacznej mierze na lacinie. Polski operuje siedmioma przypadkami, dwiema liczbami, trzema rodzajami w liczbie pojedynczej i dwoma w mnogiej (kategoria rodzaju zastepuje charakterystyczne dla wielu innych jezyków rodzajniki). Do czasowników stosuje sie kategorie osoby, czasu, trybu, strony i aspektu. Gramatyka i interpunkcja polska maja ogromna liczbe regul i dwa razy tyle wyjatków od nich, dlatego uwaza sie, ze jezyk polski jest jednym z najtrudniejszych jezyków swiata.
Pochodzenie języka polskiego.
1) Początki języka:
Język polski należy do wielkiej rodziny języków słowiańskich. Języki, należące do tej rodziny dzielą się ze względu na położenie geograficzne oraz ze względu na podobieństwa między nimi: W IX wieku języki słowiańskie były bardzo podobne. Słowianie, zamieszkujący obszary Europy środkowej i wschodniej bez problemu porozumiewali się między sobą. Owo podobieństwo świadczyło o tym, że wywodzą się z jednego wspólnego języka - prasłowiańskiego. Lud, nazwany przez językoznawców prasłowiańskim żył w dorzeczu dwóch rzek: Wisły i Odry. Z czasem Słowianie zaczęli rozchodzić się ze swojej kolebki. Udali się na zachód od Łaby (jej lewego brzegu) oraz na wschód (przeszli Bug i osiedlili się aż po dorzecze Dniepru i jego dopływu - Desny). Owa wędrówka zapoczątkowała rozpad wspólnoty. Działo się to między III i VI wiekiem naszej ery. 2) Rozpad wspólnoty prasłowiańskiej:
Języki słowiańskie należą do grupy językowej, którą nauka określa mianem wspólnoty praindoeuropejskiej. Należały tu cała Europa i Azja. Istniały w języku podobieństwa fonetyczne i morfologiczne. Językiem praindoeuropejskim posługiwał się lud indoeuropejski, który zamieszkiwał stepowe równiny Europy środkowej. Z czasem związki językowe zaczęły słabnąć, gdyż ludy przemieszczały się i zmieniały miejsce zamieszkania. Nastąpił podział na wspólnotę zachodnią (europejską) i wschodnią (azjatycką).
Wyodrębniła się więc m. in. grupa bałtycka (języki: litewski, łotewski, pruski - wytępiony przez Krzyżaków, jadźwieski) oraz grupa słowiańska (wschodniosłowiańska, zachodniosłowiańska i południowosłowiańska).
W grupie języków zachodniosłowiańskich wytworzyły się trzy wspólnoty językowe: czechosłowacka (wykształciła język czeski i słowacki), łużycka (języki dolno i górno łużyckie) oraz lechicka (wykształciła język połabski i pomorski). Do tej ostatniej grupy należało bardzo wiele plemion, zamieszkujących tereny Wielkopolski, Śląska, Małopolski, Mazowsza: Bobrzanie, Dziadoszanie, Lędzianie, Opolanie, Polanie, Ślężanie, Wiślanie. Plemiona te zjednoczyli Piastowie w państwo piastowskie. Mieszko I w połowie X wieku panował nad zjednoczonym państwem polskim. Na podstawie połączenia wymienionych wyżej dialektów wykształcił się język polski, a jego początki datuje się na wiek X. W 963 roku księżniczka czeska Dobrawa przyjechała do Polski i została żoną Mieszka I, który w 966 roku przyjął chrzest.
Z plemion lechickich powstał język ponad dzielnicowy. Każde z plemion posiadało własny dialekt. Istniało pięć dzielnic ( w testamencie Bolesława Krzywoustego zawarty został podział na dzielnice plemienne): Wielka Polska, Małopolska, Śląsk, Mazowsze i Pomorze. Zaczął więc kształtować się (wśród elity społecznej) język ponad dzielnicowy i ponad dialektalny. Z połowy XIV wieku pochodzą najstarsze teksty - zabytki języka polskiego. Przypuszcza się, że są to odpisy z wcześniejszych tekstów. W tych zabytkach język polski jest już scalony - ponad dzielnicowy. Jednak przejawiają się w nich cechy dialektalne.
SYMBOLE NARODOWE
Polska flaga składa się z dwóch poziomych pasów – białego na górze, czerwonego na dole. Poza flagą, ważnymi polskimi symbolami narodowymi są herb i hymn. Używany od stuleci herb Polski przedstawia białego orła w koronie. Jak mówi legenda, Lech – rzekomy założyciel państwa polskiego – zobaczył na swej drodze gniazdo orła i postanowił wybudować w tym miejscu miasto. Od słowa „gniazdo” pochodzi nazwa najstarszej polskiej stolicy – Gniezna, zaś orzeł został symbolem państwa. Wizerunek orła ulegał pewnym modyfikacjom na przestrzeni wieków. W okresie PRLu orła pozbawiono korony, by zatrzeć pamięć o polskiej historii.
Początki polskiej flagi sięgają końca XVIII wieku, kiedy to po rozbiorach patrioci i powtańcy potrzebowali łatwo rozpoznawalnego symbolu. Wybrano do tego kolory czerwony i biały, zaczerpnięte z godła. Oficjalnie flaga została przyjęta w 1831 roku, ale już w 1792 roku podczas obchodów pierwszej rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja noszono biało-czerwone stroje i szarfy, symbolizujące wierność ojczyźnie. Zakazana przez carów rosyjskich, polska flaga powróciła jako oficjalny symbol Polski w 1918 roku po odzyskaniu niepodległości.
Po II wojnie światowej władze komunistyczne wprowadziły wiele restrykcji dotyczących stosowania polskiej flagi i innych symboli narodowych, zaś flaga była uważana za symbol protestu przeciwko reżimowi. Wywieszano ją podczas strajków, a „Solidarność” umieściła ją w swym słynnym symbolu. Dziś flaga wywieszana jest obowiązkowo 1 maja (Święto Pracy), 2 maja (Dzień Flagi), 3 maja (Święto Konstytucji) i 11 listopada (Święto Niepodległości).
Co ciekawe, historyczna flaga czeska miała te same kolory, co dzisiejsza polska. Obecnie najbardziej zbliżoną do polskiej flagę mają Monako i Indonezja, jednakże pasy bieli i czerwieni ułożone są w odwrotnej kolejności.
Hymnem Polski jest Mazurek Dąbrowskiego, oficjalnie przyjęty w 1927 roku. Pieśń powstała pod koniec XVIII wieku, a używał jej założony we Włoszech Legion Dąbrowskiego, który miał walczyć pod wodzą Napoleona o niepodległość Polski.
Mazurek Dąbrowskiego - Hymn Polski
Jeszcze Polska nie zginęła, Kiedy my żyjemy. Co nam obca przemoc wzięła, Szablą odbierzemy. Marsz, marsz, Dąbrowski, Z ziemi włoskiej do Polski, Za twoim przewodem Złączym się z narodem.
Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, Będziem Polakami, Dał nam przykład Bonaparte, Jak zwyciężać mamy. Marsz, marsz, Dąbrowski…
Jak Czarnecki do Poznania Po szwedzkim zaborze, Dla ojczyzny ratowania Wrócim się przez morze. Marsz, marsz, Dąbrowski…
Mówi ojciec do swej Basi Cały zapłakany: "Słuchaj jeno, pono nasi Biją w tarabany.” Marsz, marsz, Dąbrowski…
|